W połowie grudnia 2026 roku ukaże się „Leśmian Suite”, nowy album pianisty i kompozytora Kuby Banaszka, który postanowił przełożyć poezję Bolesława Leśmiana na język współczesnego jazzu. Dziesięć kompozycji, głos Sandry Miki oraz fortepianowe trio tworzą projekt, w którym słowo ma spotkać się z improwizacją. Płytę wyda SJ Records, a jeszcze przed jej premierą muzycy zaprezentują suitę na warszawskiej scenie.
Leśmian jest dla kompozytora partnerem wymagającym. Potrafił wymyślać słowa, których wcześniej nie było, obdarzać przyrodę ludzkimi pragnieniami i pisać o śmierci tak, jakby była nieco ekscentryczną sąsiadką życia. Jego wiersze mają własny rytm, melodię i osobliwą logikę. Próba ich umuzycznienia oznacza zatem wejście na teren, który poeta zdążył już solidnie zagospodarować.
Leśmian w czterech muzycznych osobowościach
Za całość kompozycji odpowiada Kuba Banaszek, pianista znany między innymi z albumów „Band of Brothers”, „2020” oraz projektu The Ancimons. W 2019 roku jego kwartet zdobył Grand Prix konkursu na Indywidualność Jazzową podczas festiwalu Jazz nad Odrą. „Leśmian Suite” rozwija jego działalność kompozytorską w kierunku muzyki opartej na literackim tekście.
Do nagrania zaprosił Sandrę Mikę, wokalistkę, autorkę piosenek i producentkę, laureatkę konkursów piosenki artystycznej. To jej interpretacje poezji stanowią wokalną część projektu.
Trio instrumentalne uzupełniają Tymon Trąbczyński na kontrabasie oraz Szymon Madej na perkusji. Trąbczyński współpracował między innymi z Aga Derlak Trio i Zbigniew Namysłowski Super Band. Madej również ma w swoim dorobku współpracę z Agą Derlak, uczestniczył także w nagraniu jej nagrodzonego Fryderykiem albumu „Parallel”.
W zapowiedzi wydawnictwa szczególnie podkreślona została rola improwizacji, która ma wyprowadzać kompozycje poza tradycyjną formułę piosenki. To istotne założenie. Poezja Leśmiana, pełna neologizmów, zmysłowych obrazów i nagłych zmian perspektywy, nie zawsze daje się wygodnie zamknąć w regularnej strukturze muzycznej.
Jak opisuje Instytut Adama Mickiewicza na portalu Culture.pl, rytm i język poetycki były nierozerwalnymi elementami wizji świata Leśmiana. Dla jazzowego kompozytora może to oznaczać interesujące zadanie: znaleźć przestrzeń dla własnej muzyki, nie zagłuszając osobliwości oryginalnego tekstu.
Podobne spotkania literatury z improwizacją pojawiały się już na polskiej scenie. Niedawno pisaliśmy o „Echoformach” Joachima Mencla, inspirowanych prozą Adama Mickiewicza. Nieco inną drogą podąża formacja Late Night Poems, łącząca jazz z poetyckim spoken word. Banaszek sięga po jeszcze inny materiał: wiersze, których język sam w sobie potrafi być niemal osobnym instrumentem.
Dziesięć utworów między miłością a nieistnieniem
Album otrzymał formę dziesięcioczęściowej suity. Rozpoczyna go Prolog, a zamyka Epilog. Między nimi znalazły się kompozycje odwołujące się do różnych obszarów twórczości Leśmiana: od zmysłowości i natury po cielesność, samotność oraz metafizyczny niepokój.
Tracklista albumu „Leśmian Suite”:
- Prolog
- Zmory Wiosenne
- Trzy Róże
- Świece
- Skrzeble
- Bóg Mnie Opuścił
- Ubogie Ciało
- Wieczorem
- Topielec
- Epilog
Już sam wybór tekstów sugeruje szeroki zakres emocjonalny. Szczególnie interesujące może okazać się muzyczne potraktowanie Topielca, wiersza, w którym fascynacja naturą prowadzi ku doświadczeniu zatracenia własnej tożsamości. To materiał otwarty na rozmaite interpretacje, choć o konkretnych rozwiązaniach muzycznych będzie można mówić dopiero po zapoznaniu się z nagraniami.
Sesja odbyła się 6 i 7 października 2026 roku w studiu Sound&Wave. Za rejestrację odpowiadał Jakub Krukowski, natomiast miksem i masteringiem zajął się Michał Kupicz. Producentami albumu są Kuba Banaszek i Tymon Trąbczyński.
Oprawę graficzną przygotowała Aga Grembowiec, wykorzystując fotografię autorstwa Mikołaja Poncyljusza. Okładka przedstawia muzyków pośród kwiatów, w scenerii kojarzącej się z Leśmianowskim światem przyrody. Obraz dość przewrotny: słoneczny, niemal sielski, podczas gdy same tytuły kompozycji przypominają, że w tej poezji nawet najpiękniejszy ogród może mieć drugie, zdecydowanie mniej przyjazne dno.
„Leśmian Suite” na żywo jeszcze przed premierą CD
Publiczność będzie miała okazję poznać projekt przed ukazaniem się albumu. 29 listopada 2026 roku o godzinie 20:30 „Leśmian Suite” zabrzmi w warszawskim klubie Jassmine, w ramach cyklu JAZZ PO POLSKU „Warsaw Live Sessions”.
Warto zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy obsadą studyjną a koncertową. Na albumie partie wokalne wykonuje Sandra Mika, natomiast podczas listopadowego występu przy mikrofonie zapowiedziana została Zuza Baum. Pozostały skład tworzą Kuba Banaszek, Tymon Trąbczyński i Szymon Madej.
Klub otworzy drzwi o godzinie 19:00. Informacje organizacyjne oraz bilety dostępne są na oficjalnej stronie koncertu w Jassmine.
Premiera fizycznego wydania „Leśmian Suite” zaplanowana została na połowę grudnia 2026 roku nakładem SJ Records. Dokładna data premiery nie została jeszcze podana.
Najciekawsza pozostaje kwestia tego, ile swobody Banaszek pozostawi jazzowym improwizatorom, a ile odda samemu Leśmianowi. Z poetą, który potrafił wymyślić własne słownictwo na potrzeby nieistniejących światów, trudno przecież rywalizować o ostatnie słowo.
