a3308746979_10
a3308746979_10

REVOE – Revolution of Essence

Rewolucja, która pożera własne melodie

Najbardziej bezlitosnym krytykiem REVOE okazuje się sam zespół. Dowód znajduje się na trzynastej ścieżce albumu, gdzie instrumentalny Post-apo Dance przez pięć minut i czterdzieści jeden sekund z nieznośną wręcz elegancją obnaża niedostatki większości wcześniejszego repertuaru. Gitara rozwija bluesowo zabarwioną melodię, poszczególne frazy układają się w emocjonalną opowieść, a instrumentaliści, najwyraźniej chwilowo uwolnieni od obowiązku demonstrowania wszystkich swoich talentów, grają z ujmującą naturalnością. Żadnych zbędnych sztuczek, żadnej aranżacyjnej nadczynności. Wreszcie muzyka otrzymuje wystarczająco dużo czasu, by powiedzieć to, co ma do powiedzenia. I wtedy pojawia się pytanie znacznie bardziej dokuczliwe od wszystkich moich wcześniejszych zastrzeżeń: dlaczego ci sami muzycy nie potrafili zachować podobnej dyscypliny przez pozostałą część wydawnictwa?

Dawno nie słyszałem tak koncertowo zaprzepaszczonej okazji na znakomity album. Zarazem trudno przypomnieć mi sobie inną polską grupę, która mimo równie licznych niedostatków potrafiłaby wzbudzić we mnie tak szczere zainteresowanie. REVOE ma wyobraźnię kompozycyjną godną pozazdroszczenia, imponującą swobodę instrumentalną i dar do melodii, dzięki któremu nawet najbardziej rozbudowane progresywne konstrukcje potrafią zachować nieoczekiwaną przystępność. Bywa, że pojedynczy motyw wystarczyłby do zbudowania całej kompozycji. Muzycy jednak nie dowierzają jego sile. Zanim zdąży wybrzmieć, pojawia się następny, później jeszcze jeden, a na dokładkę stylistyczny zwrot, którego nikt nie zamawiał, choć trudno odmówić mu uroku. W rezultacie zachwyt regularnie przechodzi w irytację, irytacja zaś zostaje rozbrojona kolejną znakomitą melodią. Doprawdy, paskudna przypadłość. Zwłaszcza że człowiek zaczyna tej muzyce kibicować, choć ona sama uparcie podkłada sobie nogę.

Pod nazwą REVOE kryje się ostrołęcki KARRAKAN, działający od 2014 roku. Revolution of Essence, wydany 17 stycznia 2026 roku, jest zatem szczególnym debiutem: podsumowuje dwanaście lat doświadczeń, wykorzystując zarówno nowy materiał, jak i starsze kompozycje zarejestrowane ponownie. Ta geneza rzuca interesujące światło na stylistyczną niejednorodność płyty. Możliwe, że nie słuchamy jednego, konsekwentnie zaprojektowanego dzieła, lecz muzycznej autobiografii zespołu, który przez lata zmieniał zainteresowania i doskonalił warsztat. Tyle że autobiografię również trzeba umieć zredagować. Zdarzenia fascynujące dla jej bohaterów niekoniecznie układają się w równie fascynującą opowieść dla odbiorcy.

Progresywny metabolizm na granicy przeciążenia

Najprościej byłoby wyobrazić sobie swobodną krzyżówkę Opeth, Dream Theater i Iron Maiden, choć podobna genealogia pozostaje jedynie przybliżeniem. Po Opeth mamy zamiłowanie do kontrastów nastrojowych i akustycznych wyciszeń, po Dream Theater — techniczną biegłość oraz skłonność do rozbudowanych struktur, natomiast Iron Maiden przypomina o klasycznym, melodyjnym fundamencie heavy metalu. Wszystko zostaje jeszcze potraktowane sporą dawką progresywnej swobody w duchu Rush, a miejscami przyprawione folkiem, bluesem i instrumentarium, którego obecności niekoniecznie spodziewalibyśmy się po metalowej formacji. REVOE nie próbuje jednak sumiennie odtwarzać tych tradycji. Raczej poddaje je nieustannym przekształceniom, sprawdzając, jak daleko można rozciągnąć stylistyczną tożsamość zespołu, zanim utraci ona rozpoznawalne kontury.

Najlepiej wypadają Allocation of Beauty oraz Riders of Nonsense.

Zwłaszcza w drugim utworze powracają moje skojarzenia z Rush, przede wszystkim z charakterystyczną dla Kanadyjczyków umiejętnością godzenia melodyjnej naturalności z nieprzewidywalnym rozwojem kompozycji. Muzyka zmienia kierunek, kolejne motywy wprowadzają odmienne odcienie ekspresji, a mimo to kompozycja zachowuje wewnętrzną logikę. Nie trzeba mozolnie rekonstruować jej przebiegu ani szukać sensu w kolejnych przejściach. Wszystko układa się w żywą, płynną progresję. Co więcej, melodyka nie zostaje podporządkowana technicznym komplikacjom. Przeciwnie, to ona nadaje im znaczenie, pozwalając słuchaczowi podążać za rozwijającym się utworem. Słucha się tego wybornie. Jest w tej kompozycji radość eksperymentowania, której nie towarzyszy jeszcze potrzeba nieustannego udowadniania własnej pomysłowości.

The Shape Of Infinity ukazuje bardziej niesforną naturę zespołu. Szczególne wrażenie robi wyrazisty bas Marka Kowalskiego, nadający muzyce ciężar i zdecydowany charakter. Ponad nim rozwijają się kolejne gitarowe i wokalne pomysły, a Piotr Sierzputowski z niemałą swobodą zmienia sposób interpretacji. W pewnych rozwiązaniach gitarowych pojawiają się skojarzenia z Alice in Chains, gdzie indziej melodyka przywodzi na myśl Genesis lub Marillion. Końcowe fragmenty wzbogaca jeszcze nietypowa barwa instrumentalna, poszerzająca i tak już imponujące spektrum brzmień. Jest tu tyle atrakcyjnych rozwiązań, że trudno nadążyć za ich przemianami. A jednak po ustąpieniu pierwszej fascynacji zaczyna doskwierać pewien niedosyt. Niektóre motywy zostają porzucone właśnie wtedy, gdy mogłyby osiągnąć pełnię swojego wyrazu. Zespół wydaje się bardziej zainteresowany odkrywaniem nowych możliwości niż wykorzystaniem tych, które przed chwilą tak błyskotliwie zaprezentował.

Nie domagam się uproszczenia tej muzyki. Przeciwnie, największą zaletą REVOE jest właśnie aranżacyjna śmiałość. Problem zaczyna się w chwili, gdy poszczególne fragmenty nie rozwijają już jednej myśli, lecz rywalizują o prawo do jej zastąpienia. Progresywność wymaga czegoś więcej niż nieustannych zmian. Może opierać się na skomplikowanej rytmice, zaskakujących modulacjach, wieloczęściowej formie czy nieoczywistych zestawieniach instrumentalnych, ale wszystkie te zabiegi potrzebują muzycznego uzasadnienia. W Riders Of Nonsense REVOE doskonale to rozumie. W innych miejscach jego wyobraźnia zaczyna przypominać reakcję chemiczną, w której kolejne składniki dodawane są szybciej, niż można zaobserwować działanie poprzednich.

Instrumentalna fantazja i studyjna klaustrofobia

Muzycy dysponują warsztatem pozwalającym realizować pomysły znacznie ambitniejsze od tradycyjnej metalowej receptury. Piotr Sierzputowski i Albert Bielak potrafią prowadzić gitary poza przewidywalnymi schematami riffowo-solowymi, a sekcja rytmiczna Marka Kowalskiego i Dominika Górskiego dostarcza muzyce odpowiedniego impetu. Osobnym atutem pozostaje Jan Sierzputowski, którego saksofony, instrumenty dęte i klawisze wprowadzają zupełnie inne możliwości aranżacyjne. Szczególnie ciekawie wypada pod tym względem Panto Dance, gdzie nietypowa partia dęta nadaje kompozycji własną barwę i pozwala oderwać się od gitarowej dominacji. To jeden z przejawów instrumentalnej ciekawości, którą chciałbym słyszeć w twórczości REVOE jak najczęściej.

Jeszcze dalej prowadzi obecność liry korbowej i nyckelharpy, na których gra gościnnie Krzysztof Szmytke. Do tego dochodzą chóralne partie Emilii Wachuty. Samo zestawienie podobnych instrumentów z heavy metalem brzmi obiecująco, ale jego wartość nie wynika przecież z egzotyki. Największą przyjemność sprawiają chwile, kiedy odmienne barwy rzeczywiście zaczynają ze sobą współpracować, tworząc nowe relacje melodyczne i aranżacyjne. Nieoczywiste instrumentarium staje się wtedy częścią własnego języka zespołu, a nie atrakcyjnym rekwizytem.

Szkoda tylko, że realizacja studyjna tak często odbiera tym rozwiązaniom czytelność. Revolution of Essence brzmi dla mnie nadmiernie zwarcie, miejscami wręcz nieprzyjemnie rozmycie. Poszczególne instrumenty tracą wyrazistość, a bogactwo partii, zamiast układać się w wieloplanową fakturę, tworzy trudną do rozdzielenia masę. Nie zamierzam przypisywać całej odpowiedzialności miksowi czy masteringowi, za które odpowiada Mariusz Mierzejewski. Problem może tkwić również w samych aranżacjach, zwłaszcza tam, gdzie zbyt wiele instrumentów usiłuje jednocześnie pełnić funkcję pierwszoplanową. Przy muzyce tak gęstej brak selektywności jest jednak szczególnie dotkliwy. Słychać, że instrumentaliści mają do powiedzenia znacznie więcej, niż pozwala nam dokładnie wychwycić gotowe nagranie. Ich bogactwo pomysłów domaga się przestrzeni, której nie zawsze otrzymuje.

Podobną nierówność odnajduję w ekspresji wokalnej. Piotr Sierzputowski ma szeroki wachlarz środków interpretacyjnych: potrafi śpiewać z klasycznometalową stanowczością kojarzącą się chwilami z Ronniem Jamesem Dio, by zaraz potem przejść ku niemal teatralnemu prowadzeniu fraz. Zmienia barwy, rejestry, posługuje się ozdobnikami i chętnie podkreśla dramatyczny charakter melodii. Kiedy robi to z wyczuciem, wzbogaca kompozycję. Kiedy przesadza, zaczyna się wokalna autokarykatura. Zdarzają się momenty, w których ozdobnik nie służy już melodii, lecz upomina się o osobne uznanie. A przecież o sile interpretacji nie decyduje liczba wykorzystanych środków, tylko trafność ich zastosowania.

Polszczyzna, Poe i dwa oblicza jednej formacji

Najbardziej zaskakujące okazuje się jednak zróżnicowanie repertuaru. Rzadko zdarza mi się preferować anglojęzyczne kompozycje polskiego zespołu nad jego rodzimą twórczość, tymczasem REVOE dostarcza właśnie takiego doświadczenia. I nie ma to szczególnego związku z samym językiem. W utworach anglojęzycznych odnajduję znacznie więcej progresywnej nieprzewidywalności, aranżacyjnej swobody i melodii rozwijających się w niespodziewanych kierunkach. W polskojęzycznych częściej dominuje wyraźna rytmika i bardziej konwencjonalna organizacja formy. Nie znikają wprawdzie solówki gitarowe, lecz stają się mniej pomysłowe w swojej funkcji. Pojawiają się w przewidywalnych miejscach, wykonują zadanie i ustępują kolejnemu fragmentowi. Technicznie wszystko pozostaje na odpowiednim poziomie, ale znacznie rzadziej odczuwam ekscytację wynikającą z tego, że nie wiem, dokąd za chwilę podąży muzyka.

Najbardziej radykalnym odstępstwem jest dwuczęściowy Robak Zdobywca, oparty na wierszu The Conqueror Worm Edgara Allana Poe, przełożonym przez Piotra Sierzputowskiego. Folkowy charakter, chóralność i wyraźnie teatralna interpretacja przywodzą skojarzenia z Percival Schuttenbach. Co ciekawe, nie mam zasadniczych zastrzeżeń do samej kompozycji. Jej aranżacja posiada określony charakter, a dramatyczna ekspresja znajduje uzasadnienie w literackim pierwowzorze. Poe przedstawił ludzką egzystencję jako makabryczne widowisko, w którym człowiek okazuje się bezsilny wobec nieuchronnego triumfu śmierci. Chóralność i niemal sceniczne prowadzenie narracji pasują do tego świata całkiem przekonująco.

W kontekście albumu utwór wydaje się jednak stylistycznie osobny. Wcześniejsza progresywna swoboda ustępuje odmiennej, bardziej określonej estetyce, która nie znajduje dostatecznie silnego powiązania z pozostałym materiałem. Można przecież nagrać świetną folkową kompozycję i mimo to nie znaleźć dla niej odpowiedniego miejsca na progresywnometalowym wydawnictwie. REVOE zmienia tu język muzyczny tak zdecydowanie, że trudno uznać tę przemianę za naturalne następstwo wcześniejszych utworów.

Paradoksalnie pewną ciągłość łatwiej odnaleźć w warstwie słownej. Anglojęzyczne teksty powracają do motywów walki, wewnętrznej siły i prób przezwyciężania ograniczeń. Późniejsze kompozycje przesuwają perspektywę ku przemocy, śmierci i moralnym deformacjom zbiorowości. Średniowieczne kino przedstawia ludzkie okrucieństwo jako publiczną rozrywkę, zaś Traktat serdeczny, wykorzystujący słowa Alfreda Sierzputowskiego, dotyka problemów władzy i konformizmu. Istnieje więc interesujące napięcie pomiędzy jednostką usiłującą zachować własną niezależność a światem, który tę niezależność ogranicza. Szkoda, że podobna konsekwencja nie znajduje równie wyraźnego odpowiednika w muzycznej konstrukcji płyty.

Trzynasta ścieżka. I najbardziej niewygodny argument

Powróćmy zatem do Post-apo Dance, bo trudno znaleźć lepszy przykład tego, czego REVOE najbardziej potrzebuje. Ta instrumentalna kompozycja porusza mnie nie techniczną widowiskowością, lecz sposobem, w jaki gitara potrafi rozwijać emocjonalną opowieść. Frazy mają bluesowy charakter, przywołujący momentami wrażliwość Joe Bonamassy. Słychać w nich swobodę, ale również szczególną dyscyplinę: kolejne partie pozostają podporządkowane muzycznemu przebiegowi, zamiast walczyć o pierwszeństwo. Solówki nie funkcjonują jako obowiązkowe popisy instrumentalnej sprawności. Każda z nich wnosi własny ładunek emocjonalny, a rozwój melodii daje słuchaczowi wystarczająco dużo czasu, by ten ładunek rzeczywiście odczuć.

W tym właśnie tkwi siła kompozycji. REVOE nie potrzebuje tu nagłych stylistycznych przeskoków ani piętrzenia kolejnych aranżacyjnych niespodzianek. Instrumentaliści pozwalają muzyce dojrzewać, prowadząc ją z naturalnością i wyczuciem. Dzięki temu Post-apo Dance staje się jednym z najbardziej przekonujących fragmentów albumu, mimo że korzysta ze środków znacznie mniej ekstrawaganckich niż wiele wcześniejszych utworów. Formalnie wydawnictwo zamyka jeszcze Heat Up Your Soul White, lecz to właśnie trzynasta kompozycja pozostaje jego najdonioślejszym argumentem artystycznym.

Uświadamia bowiem coś, czego nie da się już zrzucić na młodzieńczą niedojrzałość, niewystarczające umiejętności czy brak doświadczenia. Muzycy REVOE potrafią budować konsekwentne formy, znakomicie frazować, rozwijać napięcie i podporządkowywać technikę emocjom. Dysponują wszystkim, czego wymaga dojrzała muzyczna wypowiedź. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy zaczynają korzystać z tych możliwości bez odpowiedniej selekcji.

Rewolucja, której zabrakło decyzji

Revolution of Essence jest więc albumem boleśnie nierównym, ale nie potrafię traktować go z obojętnością. Zbyt wiele tu świetnych melodii, nieoczywistych aranżacji i autentycznej instrumentalnej fantazji. REVOE wyraźnie ma własne ambicje i nie zamierza ograniczać się do posłusznego odtwarzania gatunkowych wzorców. To cenne. Znacznie cenniejsze od poprawnego, doskonale wyprodukowanego metalu, który nie pozostawia po sobie żadnego wyraźnego wspomnienia.

Nie chciałbym jednak, żeby muzycy pomylili tę pochwałę z przyzwoleniem na dalszą aranżacyjną samowolę. Potrzebują bardziej zdecydowanego kierunku, przemyślanej dramaturgii i większej świadomości tego, co rzeczywiście służy kompozycji. Nie każda świetna melodia musi znaleźć się na płycie. Nie każda efektowna solówka powinna zostać wykorzystana. Nie każdy stylistyczny eksperyment zasługuje na osobne miejsce w albumowej narracji. Artystyczna dojrzałość wymaga również umiejętności odrzucania rzeczy atrakcyjnych, kiedy okazują się zbędne.

W dodatku tak bogata muzyka zasługuje na znacznie lepszą realizację studyjną. Gitary, bas, saksofony, instrumenty folkowe i partie chóralne mogłyby stworzyć wielobarwną, wyrazistą strukturę, gdyby otrzymały odpowiednią przestrzeń oraz wyraźniej określone role. W obecnym kształcie niektóre z tych możliwości pozostają niestety jedynie częściowo wykorzystane.

Nie oczekuję od REVOE prostszej muzyki. Byłoby zbrodnią pozbawiać ten zespół jego nieprzewidywalności, instrumentalnej odwagi i melodyjnej fantazji. Chciałbym natomiast usłyszeć album, na którym każda z tych właściwości służy określonej wizji. Bez konieczności prezentowania całego dorobku kompozytorskich eksperymentów, bez ciągłego podnoszenia temperatury kolejnymi pomysłami, bez udowadniania rzeczy, które muzycy zdążyli już z nawiązką udowodnić.

REVOE ma dość talentu, by nagrać znakomitą płytę. Na Revolution of Essence zabrakło przede wszystkim odwagi, żeby z części tego talentu w odpowiednich momentach nie korzystać.

Być może dlatego najbardziej przejmujący fragment wydawnictwa okazuje się jednocześnie najbardziej oszczędny w demonstrowaniu możliwości. W Post-apo Dance gitara przestaje zabiegać o podziw, zaczyna natomiast opowiadać. Pozostałe instrumenty nie przeszkadzają jej w tym zajęciu. Muzyka odnajduje własny rytm, własne napięcie, własny sens. I nagle wszystko, co wcześniej wydawało się tak trudne do uporządkowania, staje się zaskakująco proste.

Rewolucja zapowiedziana w tytule nie dokonała się jeszcze na miarę możliwości zespołu. Ale jej najważniejszy manifest już istnieje. Trwa pięć minut i czterdzieści jeden sekund. Szkoda tylko, że REVOE potrzebował niemal całego albumu, żeby go wygłosić.

a3308746979_10

a3308746979_10
REVOE – Revolution of Essence
Tracklista: 1. Fire You Shall Never Betray – 4:06 • 2. Heavy Weather Feast – 2:33 • 3. Allocation Of Beauty – 5:04 • 4. War Against Zero – 4:38 • 5. Panto Dance – 4:17 • 6. The Shape Of Infinity – 4:02 • 7. Riders Of Nonsense – 4:25 • 8. Robak Zdobywca cz.1 – 5:35 • 9. Robak Zdobywca cz.2 – 3:52 • 10. Astaragalia – 4:11 • 11. Średniowieczne kino – 3:57 • 12. Traktat serdeczny – 4:27 • 13. Post-apo Dance – 5:41 • 14. Heat Up Your Soul White – 2:56 • Skład: Piotr Sierzputowski – wokal, gitara • Albert Bielak – gitara • Marek Kowalski – gitara basowa • Dominik Górski – perkusja • Jan Sierzputowski – saksofony, klawisze, instrumenty dęte • Goście: Emilia Wachuta – chórki • Krzysztof Szmytke – lira korbowa, nyckelharpa • Miks: Mariusz Mierzejewski • Mastering: Mariusz Mierzejewski • Wytwórnia: wydanie niezależne • Premiera: 17 stycznia 2026 • Rok: 2026 • Typ wydawnictwa: album studyjny • Miejsce w dyskografii: debiutancki album pod nazwą REVOE • Czas: 59:44 • Liczba utworów: 14 • Formaty: CD, wydanie cyfrowe • Autorzy i produkcja: produkcja muzyczna – Marek Kowalski, Piotr Sierzputowski • Kamil Badeja – współautor kompozycji „Panto Dance” • „Robak Zdobywca” – tekst Edgara Allana Poe w przekładzie Piotra Sierzputowskiego • „Traktat serdeczny” – słowa Alfred Sierzputowski, muzyka Piotr Sierzputowski • Dodatkowe credits: Krzysztof Głażewski – projekt graficzny i oprawa wydawnictwa • Oficjalne wydanie: Bandcamp REVOE
WIZJA ARTYSTYCZNA
5
SPÓJNOŚĆ ALBUMU
3.2
BRZMIENIE I PRODUKCJA
4
INTERPRETACJA I WYKONANIE
7.6
ARANŻACJE I ŚWIADOMOŚĆ FORMY
8.9
MELODYKA I MOTYWY
7.7
ZAPAMIĘTYWALNOŚĆ
6.6
WARSTWA SŁOWNA
6.5
ODDZIAŁYWANIE EMOCJONALNE
7.7
SIŁA WYRAZU
7.2
ORYGINALNOŚĆ
7.7
EFEKT POWROTU
7.8
OCENA CZYTELNIKÓW0 Votes
0
6.7
OCENA