U2 – Carnaval De Luz
U2 – Carnaval De Luz

U2 – Carnaval De Luz

Radość nie musi być obowiązkowa

U2 wydali w tym roku dwadzieścia cztery nowe piosenki. Dwanaście trafiło na dwie EP-ki, pozostałe na „Carnaval De Luz”, pierwszy od dziewięciu lat album zespołu z premierowym materiałem. Po tak długiej przerwie można było oczekiwać ostrożnego powrotu, kilku mocnych singli i zapewnień, że Bono z kolegami wciąż mają światu coś ważnego do powiedzenia. Dostaliśmy płytę znacznie mniej przewidywalną, chociaż nie zawsze z powodów, które jej autorzy powinni uznać za komplement.

Najbardziej cieszy na niej to, że U2 znowu brzmią chwilami jak czteroosobowy zespół. To pozornie nieduże osiągnięcie, dopóki nie przypomnimy sobie, jak wiele z ich późniejszych nagrań było podporządkowanych wielkiemu refrenowi, ważnemu przesłaniu i produkcji, która miała zrobić wrażenie nawet wtedy, gdy sama piosenka nie miała wiele do zaoferowania. Tym razem wyraźniej słychać, jak poszczególni muzycy wpływają na charakter kompozycji. Bono nadal lubi stawać na środku sceny, ale nie przez cały czas musi mieć ostatnie słowo.

Znajomy zespół, mniej znajome pomysły

Początek jest naprawdę udany. Krótkie Go (Carnaval De Luz) wita nas syreną, elektroniką i gitarą, którą trudno od razu sprowadzić do słynnego brzmienia The Edge’a. Utwór ma nerw znany z „Achtung Baby” i „Zooropa”: rytm jest stanowczy, gitarowe partie chropowate, a całość kończy się, zanim zdąży wpaść w typowy dla U2 odruch dopisywania wielkiego refrenu. Warto zwrócić uwagę na drobny szczegół: sygnał otwierający płytę nawiązuje do zakończenia Coexist z wcześniejszej „Easter Lily”. To nieprzypadkowe połączenie trzech tegorocznych wydawnictw. „Days of Ash” i „Easter Lily” ukazały się zgodnie z porządkiem Wielkiego Postu i Wielkanocy, a listopadowy karnawał przewrotnie pojawił się dopiero po nich.

Po Go następuje La Reina, która odwołuje się do bardziej gitarowej strony lat dziewięćdziesiątych. Jest tu sprężysty riff, lekko glamrockowa bezczelność i zakończenie skręcające w stronę nowej fali. Tego rodzaju powrót do przeszłości można jeszcze obronić: zespół nie tyle odgrywa dawną piosenkę, ile przypomina sobie sposób pracy, w którym z jednego pomysłu można przejść do zupełnie innego bez zatrzymywania muzyki.

Co ważne, dużą część tej energii zapewnia Adam Clayton. Jego bas na „Carnaval De Luz” nie ogranicza się do spokojnego podpierania harmonii. W La Reina, Superficiality i Silencio pracuje na rzecz ruchu całej kompozycji; ma własny charakter, potrafi nadać piosence sprężystość albo popchnąć gitarę w inną stronę. Na tym tle powrót Larry’ego Mullena Jr. nabiera szczególnego znaczenia. Po problemach zdrowotnych, które wykluczyły go z koncertów w Sphere, jego obecność nie jest tylko miłym akcentem jubileuszowym. To również przywrócenie dobrze znanej relacji między perkusją a basem, od której zawsze zależała spora część siły U2.

Producent Jacknife Lee zostawia tym razem więcej miejsca na tę współpracę. Owszem, płyta jest dopracowana i daleka od surowego nagrania z sali prób, ale instrumenty częściej zachowują własną tożsamość. Słychać zespół, a nie tylko pomysł na jego brzmienie. W krótkim, inspirowanym surf punkiem Silencio działa to szczególnie dobrze. Piosenka jest szybka, zadziorna i nie sili się na wielkie znaczenie. Miła odmiana u muzyków, którzy potrafią uczynić z każdego refrenu przemówienie na zakończenie konferencji pokojowej.

Kiedy melodia robi więcej niż tekst

Nie wszystkie piosenki mają jednak podobną swobodę. Street of Dreams, wydane wcześniej jako singiel, w kontekście albumu okazuje się całkiem sensownym oddechem po mocnym otwarciu. Zwrotki zostawiają więcej przestrzeni, a regularny puls prowadzi do melodyjnego refrenu. Łatwo zarzucić temu utworowi zachowawczość, lecz prostota nie musi oznaczać bylejakości. Tutaj ma swoją funkcję i porządkuje pierwszą część płyty.

Gorzej wypada Superficiality. Pod względem aranżacyjnym jest co chwalić: mocno zaznaczony bas, żywy rytm i wysoki wokal Bono tworzą chwytliwą całość. Problem w tym, że słowa nie dorównują muzyce. Wokalista od lat pisze o wolności, bliskości i potrzebie wspólnoty, ale tutaj operuje tymi pojęciami tak szeroko, że tracą konkretne znaczenie. Piosenka brzmi przekonująco, dopóki skupiamy się na jej energii. Kiedy zaczynamy zastanawiać się, co właściwie chce nam powiedzieć, robi się znacznie mniej interesująco.

Podobny kłopot pojawia się w kilku innych miejscach. Midnight Sunshine ma przyjemną melodię i pogodny nastrój, ale zbyt łatwo wtapia się w dobrze znany popowy język późnego U2. Glorify, współtworzone z Martinem Garrixem, również stawia na bezpośredniość. Sam udział producenta kojarzonego z elektroniką nie zmienia jednak utworu w śmiałą wyprawę na nowe terytorium. Obie piosenki są sprawnie napisane, tylko trudno znaleźć w nich coś, co naprawdę wymagałoby obecności właśnie tych czterech muzyków.

Z tego względu ważnym fragmentem albumu pozostaje The Mirror Maker (Rosalía). Tytuł może sugerować duet, ale Rosalía nie występuje w nagraniu. U2 składają jej muzyczny hołd, sięgając po język współczesnego popu i latynoskie odniesienia. Sam gest wydaje się sympatyczny, choć mówi więcej o fascynacji zespołu młodszymi artystami niż o rzeczywistym spotkaniu odmiennych sposobów komponowania. To jedna z tych piosenek, w których dobra intencja trochę wyprzedza rezultat.

Wielka scena nadal potrafi się przydać

Najlepszym przykładem tego, że U2 nie muszą porzucać własnych przyzwyczajeń, jest The Greatest Show on Earth. The Edge wraca do przestrzennej gitary, sekcja rytmiczna prowadzi piosenkę zdecydowanie, a udział Briana Eno pomaga zbudować odpowiednią atmosferę. Znamy ten rodzaj muzycznego rozmachu od dawna i nie ma sensu udawać, że zespół odkrył coś nowego. Tym razem jednak forma pasuje do treści. Bono przygląda się wspólnym latom i cenie życia spędzonego na scenie. Duży refren nie służy więc tylko wywołaniu zbiorowego uniesienia; staje się częścią opowieści o ludziach, którzy przez pół wieku wykonywali podobny gest, a mimo to próbują odnaleźć w nim sens.

Inny sposób myślenia słychać w If the World Is at War We Better Not Be. Kompozycja jest spokojniejsza, bardziej skupiona, bez przymusu dochodzenia do spektakularnej kulminacji. Można mieć zastrzeżenia do jej rozwinięcia, ale dobrze, że znalazło się tutaj miejsce na podobną powściągliwość. Również Can’t Stop Us Now, kolejne nagranie współtworzone z Eno, korzysta z cierpliwego budowania nastroju. Te utwory nie potrzebują aż tylu wykrzykników, co reszta płyty. Dzięki temu łatwiej uwierzyć w emocje, które mają przekazać.

Właśnie ta różnica pokazuje podstawowy problem „Carnaval De Luz”. Album ma dwanaście utworów, ale nie wszystkie składają się w równie przekonującą historię. Początek zapowiada bardziej niespokojne, pomysłowe U2, środek kilka razy wybiera wygodny pop, a później muzyka ponownie nabiera charakteru. Nie chodzi o to, że każda piosenka powinna brzmieć podobnie. „Achtung Baby” też nie było jednolite, a przecież trzymało się razem dzięki wyrazistemu pomysłowi na cały materiał. Tutaj słabsze fragmenty sprawiają wrażenie wybranych dlatego, że pasowały do pogodnego przesłania, niekoniecznie dlatego, że najlepiej służyły płycie.

Nie wszystko można naprawić refrenem

Finałowe Torn zdecydowanie wyróżnia się na tym tle. Dolly Parton nagrała swój wokal w Nashville w czerwcu 2026 roku, a po jej śmierci dwa miesiące później utwór stał się jej ostatnim zarejestrowanym wykonaniem. Bono i Parton śpiewają o podzielonej rodzinie; Daniel Lanois dodaje gitarę pedal steel, która wprowadza do nagrania naturalny dla country smutek i przestrzeń. Ten duet mógłby łatwo zamienić się w sentymentalny dodatek do jubileuszowej płyty, lecz jego temat pozostaje niewygodny. Nie ma tu prostego sposobu na pogodzenie ludzi, którzy stracili ze sobą kontakt, ani obietnicy, że wspólne śpiewanie wszystko rozwiąże.

To zaskakująco dobre zakończenie albumu zatytułowanego „Carnaval De Luz”. Po tylu deklaracjach radości i nadziei U2 zostawiają nas z piosenką o sprawach, których nie da się uporządkować jednym pięknym zdaniem. Właśnie w takich chwilach Bono jest przekonujący: kiedy zamiast mówić słuchaczowi, co powinien czuć, pozwala mu samemu dojść do emocji.

Można oczywiście zastanawiać się, czy z dwudziestu czterech piosenek wydanych przez U2 w 2026 roku nie dałoby się ułożyć lepszego albumu. The Tears of Things albo Easter Parade z wcześniejszych EP-ek bez trudu mogłyby konkurować z kilkoma kompozycjami ze standardowej wersji „Carnaval De Luz”. Ale nie chciałabym sprowadzać oceny do układania własnej listy utworów. Ważniejsze jest to, że zespół odzyskał muzyczną energię, której w ostatnich latach wyraźnie mu brakowało, choć wciąż nie potrafi równie uważnie wybierać materiału.

To dobra płyta, miejscami bardzo dobra, z kilkoma fragmentami, które przypominają, dlaczego U2 przez lata wyznaczali kierunki rockowej muzyce. Nie ma tutaj wielkiego przełomu i nie wszystkie refreny zasługują na to, by śpiewał je cały stadion. Jest za to przyjemność wynikająca ze wspólnego grania, kilka udanych prób wyjścia poza własne przyzwyczajenia i finał, który zostaje w pamięci na dłużej. Najlepszą wiadomością nie jest więc to, że U2 nadal potrafią grać wielkie hymny. Wiadomością jest to, że nie każda ich nowa piosenka próbuje nim zostać.

U2 – Carnaval De Luz
U2 – Carnaval De Luz
U2 – Carnaval De Luz
U2 – Carnaval De Luz
Tracklista: 1. Go (Carnaval De Luz) • 2. La Reina • 3. Street Of Dreams • 4. The Mirror Maker (Rosalía) • 5. Superficiality • 6. If The World Is At War We Better Not Be • 7. Silencio • 8. The Greatest Show On Earth • 9. Glorify • 10. Midnight Sunshine • 11. Can't Stop Us Now • 12. Torn (feat. Dolly Parton) • Skład: Bono — wokal; The Edge — gitara i instrumenty klawiszowe; Adam Clayton — bas; Larry Mullen Jr. — perkusja • Goście: Brian Eno — współautorstwo i syntezatory w wybranych utworach; Dolly Parton — wokal w „Torn”; Daniel Lanois — pedal steel w „Torn” • Produkcja: Jacknife Lee • Dodatkowi współpracownicy: Martin Garrix — współautorstwo „Glorify”; Ryan Tedder — dodatkowa produkcja „Silencio” • Wytwórnia: Island Records • Premiera: 13 listopada 2026 • Rodzaj: album studyjny • Utworów: 12.
WIZJA ARTYSTYCZNA
7.4
SPÓJNOŚĆ ALBUMU
3.8
BRZMIENIE I PRODUKCJA
7.3
INTERPRETACJA I WYKONANIE
8.3
ARANŻACJE I ŚWIADOMOŚĆ FORMY
7.2
MELODYKA I MOTYWY
7.4
ZAPAMIĘTYWALNOŚĆ
7.1
WARSTWA SŁOWNA
5.1
ODDZIAŁYWANIE EMOCJONALNE
8.4
SIŁA WYRAZU
7.2
ORYGINALNOŚĆ
5.6
EFEKT POWROTU
7.1
OCENA CZYTELNIKÓW0 Votes
0
6.8
OCENA